Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Cumhurbaşkanlığının anayasal sorumluluklarını hassasiyetle icra etme, kurumlara ve kurallara saygı kültürünü yerleştirme ile “standart, liyakat ve denetim” ilkeleri doğrultusunda üzerine düşeni yapma kararlılığını sürdüreceğini bildirdi.
Cumhurbaşkanının anayasal yetkilerini kullanmasının siyasi saiklerle ilişkilendirilemeyeceğini vurgulayan Erhürman, makamın alkışlanmak hedefiyle hareket etmediği gibi eleştiri endişesiyle de görevden geri durmayacağını ifade etti.
“Liyakat ve denetim anayasal sorumluluğumuzdur”
Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde kurumun iç işleyişteki anayasal görevlerine işaret ettiğini hatırlattı. Toplumda sıklıkla dile getirilen standart, liyakat ve denetim ihtiyaçlarının karşılanmasında Cumhurbaşkanlığının Anayasa ile tanımlanmış görevleri bulunduğunu kaydeden Erhürman, yasalara dair denetim mekanizmalarının da bu kapsamda yer aldığını belirtti.
Göreve geldiği günden itibaren bu bilinçle hareket ettiğini söyleyen Erhürman, bazı yasaları uygunluk denetimi için Anayasa Mahkemesine sevk ettiğini, bazılarını ise yeniden değerlendirilmek üzere Cumhuriyet Meclisine iade ettiğini aktardı. Erhürman ayrıca, hukuki şartlar veya liyakat ilkeleri nedeniyle bazı atama kararnamelerini imzalamadığını, ancak ilgili kişilere duyulan saygı gereği bu süreçleri basınla paylaşmadığını dile getirdi.
Seçim mevzuatı değişikliğinin iade gerekçesi
Seçim mevzuatında değişiklik öngören yasanın Meclis’e iade edilmesine ilişkin sürece de değinen Erhürman, şu ifadeleri kullandı
“İade yazımda belirttiğim gibi, kamuoyunda dile getirilen bazı yan gerekçeler yanında ana gerekçem, seçime kısa bir süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasının doğru olmadığını düşünmek ve bunun, bundan sonraki zamanlarda bir ‘teamüle’ dönüşmesinin yaratabileceği anomalilere karşı Cumhurbaşkanı olarak ‘uyarı’ yapma görevimi yerine getirmekti. Seçime kısa bir süre kala seçim mevzuatında değişiklik yapılmasının demokratik devlet ilkesi ve seçme seçilme hakkı konusunda yaratacağı soru işaretleri yalnızca benim değil, bu konuda uluslararası alanda önemli bir kuruluş olan Venedik Komisyonu’nun da görüşüdür. Kaldı ki Türkiye Cumhuriyeti Anayasa koyucusu da benzer bir anlayıştan hareketle hüküm düzenlemiştir.”
2017 yılındaki düzenlemeyle ilgili iddialara da yanıt veren Erhürman, seçim mevzuatındaki esaslı değişikliğin 2016 yılında yapıldığını, 2017’deki adımların ise uygulamaya dönük teknik düzenlemeler olduğunu hatırlatarak, seçimlere etki edecek köklü düzenlemelerin seçim tarihinden makul bir süre önce yapılması gerektiğini yineledi.
“Yetkinin kullanımı siyasi değil, anayasal bir haktır”
Cumhurbaşkanının “hukuki değil, siyasi davrandığı” yönündeki eleştirilerin Anayasa’nın tanıdığı yetkilerin eksik bilinmesinden kaynaklandığını kaydeden Erhürman, Anayasa’nın 94. maddesini anımsattı. Söz konusu maddenin, yayımlanması uygun bulunmayan yasaların gerekçesiyle birlikte Meclis’e geri gönderilmesine imkan sağladığını belirten Erhürman, bu yetkinin Anayasa Mahkemesine başvuru sürecinden farklı olduğunu ve yalnızca anayasaya aykırılık koşuluna bağlı olmadığını kaydetti.
“Meclis yasayı aynen geçirirse yayımlanacaktır”
Demokratik ilkeler ve seçme-seçilme hakkı konusundaki uyarı görevini gelecekteki benzer riskleri de göz önünde tutarak yerine getirdiğini belirten Erhürman, sürecin devamına dair şunları kaydetti
“Cumhuriyet Meclisi ilgili Yasa’yı aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanlığı bunu Anayasa’nın emri doğrultusunda tabii ki imzalayacak ve yayımlayacaktır. Ancak bu durum, Cumhurbaşkanını görevini yerine getirmekten ve demokrasi ve seçme ve seçilme hakkı konusunda yapmak zorunda olduğu uyarıları, gelecekteki benzer girişim ihtimallerini de dikkate alarak yapmaktan alıkoymaz. Aksi, Cumhurbaşkanı’nın görevini inkarı ve kurumsal saygınlığın aşınmasına göz yumulmasıdır.”
Cumhurbaşkanı Erhürman, kurumlara ve kurallara saygı kültürünün güçlendirilmesi hedefi doğrultusunda çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini vurgulayarak açıklamasını tamamladı.
