ABD’nin İran limanlarına uğrayan gemilere yönelik başlattığı ablukanın ilk gününde, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde belirgin bir değişim yaşanmadı. Verilere göre salı günü, İran bağlantılı üç tanker dahil en az sekiz gemi boğazdan geçiş yaptı.
ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu İslamabad’da İran ile yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından abluka kararını pazar günü açıklamıştı.
Reuters’ta yer alan habere göre, abluka, deniz taşımacılığı şirketleri, petrol firmaları ve savaş riski sigortacıları için belirsizliği artırdı. Sektör kaynakları, günlük geçiş sayısının savaş öncesindeki 130’un üzerindeki seviyelere kıyasla hâlâ oldukça düşük olduğunu belirtti.
ABD ordusuna bağlı ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise ablukanın ilk 24 saatinde hiçbir geminin uygulamayı aşamadığını, altı geminin ABD güçlerinin talimatıyla geri dönerek İran limanlarına yöneldiğini açıkladı.
Boğazdan geçen İran bağlantılı üç geminin ise İran limanlarına gitmediği ve bu nedenle ablukadan etkilenmediği ifade edildi. Panama bayraklı bir tanker Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hamriyah Limanı’na doğru seyrederken, diğer bazı tankerlerin de İran dışı yük taşımacılığı yaptığı belirtildi.
Öte yandan, ABD yaptırımı altındaki bazı tankerlerin de boğazdan geçtiği görüldü. Bu gemilerden biri Irak’a yakıt yüklemeye giderken, bir diğeri ise ablukadan sonra Körfez’den çıkış yapan ilk tanker olma yolunda ilerledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını “tehlikeli ve sorumsuz” olarak nitelendirerek, bunun bölgedeki gerilimi artıracağı uyarısında bulundu.
Ablukanın başlamasından bu yana farklı türlerde beş geminin daha boğazdan geçtiği bildirildi. Bunlar arasında kimyasal tankerler, kuru yük gemileri ve İran’ın Bender Abbas Limanı’na yanaşan bir kargo gemisi de yer aldı.
ABD ordusunun denizcilere gönderdiği notta, insani yardım taşımalarının ablukadan muaf tutulacağı belirtildi. Uzmanlar ise ABD’nin tüm gemileri engellemek yerine seçici ve aralıklı bir abluka uygulayabileceğine dikkat çekiyor.
İtalya’daki Cenova Üniversitesi’nden siyaset bilimci Fabrizio Coticchia, gemilerin doğrudan hedef alınmayacağını, ancak rotalarının değiştirileceğini belirterek, ABD savaş gemilerinin daha çok Umman Körfezi’nde konuşlanacağını ifade etti.
Savaş riski sigorta maliyetlerinde henüz yeni bir artış görülmese de, haftalık yüz binlerce doları bulan ek maliyetlerin sürdüğü kaydedildi. Sektör temsilcileri, Orta Doğu’da “normalleşmenin” kısa vadede zor göründüğünü ve ticari gemi trafiğinin önümüzdeki dönemde sınırlı kalabileceğini öngörüyor.
Kaynak: Reuters
